top of page

Fon Tasfiyesinde Son Durum: Ara Ödeme, PBLK ve SPK'ya Karşı Tazminat Yolu

Yazarın fotoğrafı: Av. Dr. Gürkan Coşkun
Av. Dr. Gürkan Coşkun
4 saat önce
6 dakikada okunur

Son güncelleme: 17 Kasım 2026


Sermaye Piyasası Kurulunun (SPK) 17 Eylül 2026 tarihli kararlarıyla tasfiyeye alınan yatırım fonlarında süreç, 27 Ekim 2026 tarihinde yürürlüğe giren 7596 sayılı Tasfiyesine Karar Verilen Bazı Yatırım Fonları Hakkında Kanun ile yeni bir aşamaya geçmiştir. Ara ödemeler büyük ölçüde yapılmış, buna karşılık bazı yatırımcılar ödeme dışında bırakılmış, bir kısmı ise beklediğinden düşük tutarda ödeme almıştır. Payları bloke edilen (PBLK) yatırımcıların durumu ise Anayasa Mahkemesi önüne taşınmıştır.


Bu yazıda tasfiyenin bugün geldiği aşamayı resmî kaynaklar esas alınarak özetlemekte ve bir milyon lirayı aşan zararı bulunan yatırımcılar bakımından en etkili hukuki yolun ne olduğuna ilişkin değerlendirmemizi paylaşmaktayız. Kanaatimizce tasfiye ödemeleriyle karşılanamayacak zararın giderimi için izlenmesi gereken yol, SPK'nın gözetim ve denetim görevindeki hizmet kusuruna dayanan tam yargı yoludur. Konunun önceki aşamalarına ilişkin açıklamalarımız için TEFAS Fon Tasfiyesi: PBLK, SPKn md. 79 ve Kanun Teklifi, TEFAS Fon Satış Emri İptali: Yatırımcı Hakları ve Tazminat ve İmar Bankası Emsali: Fon Tasfiyesinde SPK Sorumluluğu başlıklı yazılarımıza bakılabilir.


Kısaca son durum

  • 17 Eylül 2026: SPK, 57/1707 sayılı kararla fonların tasfiyesine karar vermiş ve fonlar TEFAS'ta işleme kapatılmıştır. Tasfiye usul ve esasları 57/1708 sayılı kararla belirlenmiştir (Kurul Bültenleri 2026/60 ve 2026/61).

  • 18 Eylül 2026: SPK, fiyat hareketlerinin 2025 yılının son çeyreğinde gözlemlendiğini, konunun 2 Aralık 2025 tarihli Finansal İstikrar Komitesinde görüşüldüğünü ve ilgili Rehberin 28 Ağustos 2026 tarihinde duyurulduğunu açıklamıştır.

  • 20 Eylül 2026: Tasfiye süresi, 59/1710 sayılı kararla üç aydan altı aya çıkarılmıştır.

  • 27 Ekim 2026: 7596 sayılı Kanun, 27 Ekim 2026 tarihli ve 33413 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanmış ve 17 Eylül 2026 tarihinden geçerli olmak üzere yürürlüğe girmiştir (m. 8). Aynı gün SPK, Tera, Pusula ve Atlas Portföy fonlarına ilişkin ödeme usul ve esaslarını 76/1903 sayılı kararla yayımlamıştır (Bülten 2026/76).

  • 12 Kasım 2026: Basına yansıyan bilgilere göre ana muhalefet partisi, 7596 sayılı Kanun'un iptali ve yürürlüğünün durdurulması istemiyle Anayasa Mahkemesine başvurmuştur. Aynı gün TBMM'ye sunulan 2/4042 esas numaralı kanun teklifi, 7596 sayılı Kanun'a tasfiye görevlileri ve bankalar için sorumsuzluk hükmü eklenmesini öngörmektedir. Teklif komisyon aşamasındadır.

  • 15 Kasım 2026: Hazine ve Maliye Bakanının açıklamasına göre olağan ve olağanüstü tasfiyelerde 131 fonun 119'unda 444.987 kişiye 161 milyar lira ödeme yapılmıştır.


Ara ödeme bugün hangi aşamadadır?


7596 sayılı Kanun'un 4. maddesinin ikinci fıkrası uyarınca ara ödeme, Merkezi Kayıt Kuruluşu (MKK) tarafından hesaplanan net yatırım tutarının endekslenmemiş kısmını geçmemek ve fon başına bir milyon Türk lirasını aşmamak kaydıyla yapılmaktadır. Ara ödeme karşılığında katılma payı iade alınmamakta, paylar nihai tasfiye ödemesi sırasında iade edilmekte ve ara ödeme nihai ödemeden mahsup edilmektedir (Kanun m. 4/3 ve m. 4/5; Bülten 2026/76, m. 10). Tera, Pusula ve Atlas fonlarında ödemelere öncelikle unvanında "para piyasası" ibaresi bulunan fonlardan başlanmış olup tasfiyeyi Pusula ve Atlas fonlarında Ziraat Bankası, Tera fonlarında Türkiye İş Bankası yürütmektedir.


15 Kasım 2026 tarihli açıklamaya göre olağanüstü tasfiye kapsamında 25 fonda 415.955 kişiye 93 milyar lira ödenmiş, yaklaşık 456 bin yatırımcıdan 371.021'i net yatırım tutarının tamamını tahsil etmiştir. Bu rakamlardan, yaklaşık 85 bin yatırımcının net yatırım tutarının tamamını henüz alamadığı anlaşılmaktadır. Söz konusu fark tarafımızca yapılan bir çıkarımdır. Açıklamada ayrıca, bir milyon lirayı aşan tutarların kaynak oluştukça ödeneceği belirtilmiştir. Kanun, tasfiye malvarlığıyla karşılanamayan kısım için Hazineden ödeme öngörmemektedir.


Ödeme dışında kalanlar ve düşük ödeme alanlar


Kanun'un 3. maddesinin altıncı fıkrasına göre 6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu'nun 104 (piyasa bozucu eylemler), 106 (bilgi suistimali) veya 107. (piyasa dolandırıcılığı) maddelerinde düzenlenen fiilleri işlediği ya da fonlarla birlikte hareket ettiği Kurulca tespit edilen kişi ve kurumlara tasfiye ve geri kazanım hesabından ödeme yapılmaz. Tespit Kurul tarafından yapılmakta ve MKK aracılığıyla tasfiye kuruluşlarına bildirilmektedir (Bülten 2026/76, m. 9). Kanun bu tespit öncesinde ilgilinin dinlenmesini öngörmemekte, ödeme dışı bırakılanların sayısına ilişkin resmî bir açıklama da bulunmamaktadır. Kanaatimizce ödeme dışı bırakma, suç duyurusu ve işlem yasağı gibi ağır sonuçlar doğuran tespitlerin talimat, yazışma, imza veya karar gibi somut verilere dayanması gerekir. Bu durumdaki yatırımcının ilk işi, tespitin dayanağını ve kendisine bildirilme tarihini yazılı olarak öğrenmektir.


Düşük ödemenin başlıca nedeni, ödemenin ekrandaki fon değerine göre değil, Kanun'un 4. maddesinin birinci fıkrasındaki net yatırım tutarına göre yapılmasıdır. Bu tutar, fona fiilen yatırılan paradan fondan çekilen paranın ilk giren ilk çıkar esasıyla düşülmesi suretiyle MKK tarafından hesaplanmaktadır. Ayrıca para piyasası fonları dışındaki fonlarda ara ödeme, yatırımcının hesabındaki katılma paylarının bir önceki gün sonu değerini aşamamakta (m. 4/2), nakdin yetmediği fonlarda ise Kurul en düşük tutardan başlayan bir sıra veya herkes için bir asgari tutar belirleyebilmektedir (m. 4/3; Bülten 2026/76, m. 7 ve 8). Hesabın hatalı olduğu kanaatinde olan yatırımcı, MKK kayıtlarını banka ekstreleriyle karşılaştırmalı ve tasfiyeyi yürüten bankaya yazılı başvuruda bulunmalıdır.


PBLK kaydı bulunan yatırımcıların durumu nedir?


SPK'nın 17 Eylül 2026 tarihli tasfiye usul ve esasları, TEFAS üzerinden verilen ancak gerçekleştirilemeyen iade talimatları karşılığındaki tutarın fon hesabına borç olarak kaydedilmesini ve elde edilen nakitle öncelikle bu borçların ödenmesini öngörmekteydi (Bülten 2026/61, A/6). Ne var ki 7596 sayılı Kanun'un 3. maddesinin beşinci fıkrası, 17 Eylül 2026 tarihinde ve öncesinde TEFAS'a iletilmiş olmakla birlikte fonun temerrüdü veya fiyatın açıklanmaması nedeniyle gerçekleştirilemeyen talimatlar bakımından payları bloke edilenleri fon pay sahibi sıfatıyla tasfiye hükümlerine tabi kılmış ve Kanun 17 Eylül 2026 tarihinden geçerli olarak yürürlüğe konulmuştur. SPK da 22 Ekim 2026 tarihli duyurusunda bu kişilerin 455.758 fon pay sahibi arasında yer aldığını ve ayrı bir grup oluşturmadığını belirtmiştir.


Şu durumda, Kanun yürürlükte kaldığı sürece PBLK'lı yatırımcının ödeme önceliği bulunmamakta ve bu yatırımcı diğer pay sahipleriyle birlikte tasfiye bakiyesinden pay oranında ödeme almaktadır. Bununla birlikte, talimatın verildiği anda 6362 sayılı Kanun'un 79. maddesinin birinci fıkrasındaki takas kesinliği güvencesi altında bulunan bir hakkın sonradan ve geriye etkili bir kanunla ortadan kaldırılmasının hukuki güvenlik ilkesine aykırı olduğu kanaatindeyiz. Anayasa Mahkemesinin iptal kararı vermesi hâlinde PBLK'lı yatırımcıların öncelikli ödeme talebi yeniden gündeme gelecektir. Ancak sonucun ne olacağı bugünden bilinemez.


En etkili hukuki yol: SPK'nın hizmet kusuruna dayalı tam yargı davası


Bir milyon lirayı aşan zararı bulunan ve özellikle para piyasası fonu dışındaki fonlara yatırım yapmış olanlar bakımından, zararın tasfiye mekanizması içinde tamamen karşılanması gerçekçi görünmemektedir. Kanun'un öngördüğü kaynaklar fonun kendi varlıkları, gönüllü iadeler ve sorumlulardan yapılacak tahsilattan ibarettir. Bu nedenle kanaatimizce zararın tam olarak giderilmesi için izlenmesi gereken yol, SPK'nın fonlar üzerindeki gözetim, denetim ve düzenleme görevini zamanında yerine getirmemesinden doğan hizmet kusuruna dayanılarak idareden tazminat istenmesidir. Anayasa'nın 125. maddesinin son fıkrası, idarenin kendi eylem ve işlemlerinden doğan zararı ödemekle yükümlü olduğunu açıkça hükme bağlamaktadır.


Bu yolda SPK'nın 18 Eylül 2026 tarihli açıklaması özel bir önem taşımaktadır. Kurul bu açıklamada, belirli portföy yönetim şirketlerinin fonları aracılığıyla ekonomik gerçeklikle açıklanamayan fiyat hareketlerinin 2025 yılının son çeyreğinde gözlemlendiğini, konunun 2 Aralık 2025 tarihli Finansal İstikrar Komitesinde görüşüldüğünü ve ertesi gün çalışma grubu kurulduğunu, ancak tedbir niteliğindeki Rehberin 28 Ağustos 2026 tarihinde duyurulabildiğini kendisi ifade etmektedir. Riskin bilinmesine rağmen tedbirin yaklaşık dokuz ay sonra alınması, hizmetin geç işlediğinin ve dolayısıyla hizmet kusurunun güçlü bir göstergesidir.


Usul ve süre: 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 13. maddesi uyarınca dava açılmadan önce, eylemin öğrenildiği tarihten itibaren bir yıl ve her hâlde eylem tarihinden itibaren beş yıl içinde SPK'ya yazılı olarak başvurulması zorunludur. İstek reddedilir veya otuz gün içinde cevap verilmezse, ret tarihinden ya da otuz günlük sürenin bitiminden itibaren altmış gün içinde Ankara idare mahkemelerinde tam yargı davası açılmalıdır (m. 7 ve m. 13).


Başvurunun zamanlaması: Tasfiye tamamlanmadan dava açılması hâlinde mahkemenin zararın henüz kesinleşmediği gerekçesiyle davayı reddetmesi ihtimali bulunmaktadır. Tasfiye süresi SPK tarafından altı ay olarak belirlendiğinden, kanaatimizce idareye başvurunun tasfiye süresinin sona ereceği Mart 2027'den sonra, zarar miktarının belirginleştiği bir tarihte yapılması da mümkündür. Ancak zararın öğrenildiği tarihin tasfiye kararının ilan edildiği 17 Eylül 2026 olarak kabul edilmesi ihtimaline karşı başvurunun en geç 17 Eylül 2027 tarihinden önce yapılması gerekir.


Riskler: Tam yargı davasında hizmet kusuru, zarar ve ikisi arasındaki illiyet bağı birlikte ispat edilmelidir. SPK düzenleme takdirini kullandığını savunacak, mahkemeler de ağır mali sonuçlar doğuran toplu uyuşmazlıklarda çekingen davranabilecektir. İmar Bankası sürecinde idari yargı SPK'yı hizmet kusuru nedeniyle sorumlu tutmuş, ancak ödeme sonradan çıkarılan özel bir kanunla yapılmıştır. 2/4042 sayılı teklifteki sorumsuzluk hükmü ise lafzı itibarıyla Kanun'la ilgili işlerde görevlendirilenler ile tasfiyeyi yürüten bankaların 17 Eylül 2026 tarihinden itibaren aldıkları kararlara ilişkindir. Kanaatimizce bu hüküm, yasalaşsa dahi SPK'nın bu tarihten önceki gözetim eksikliğinden doğan sorumluluğunu kaldırmaz. Teklifin kesinleşen metni ayrıca değerlendirilmelidir.


Yatırımcılar şimdi neleri yapmalıdır?


  1. Belgeleri toplayınız: MKK e-Yatırımcı dökümü, fona yapılan giriş ve çıkışları gösteren ekstreler, ara ödeme dekontları, 17 Eylül 2026 ve öncesinde verilen talimatların kayıtları ile fonu alırken imzalanan formlar saklanmalıdır.


  2. Ara ödemeyi alınız, belge imzalarken dikkatli olunuz: Kanun ve usul ve esaslar ara ödeme için feragat şartı öngörmemektedir. İbra, feragat veya "başkaca talebim yoktur" ibaresi taşıyan bir belge kapsamı okunmadan imzalanmamalı, gerekirse ödeme ihtirazi kayıtla alınmalıdır.


  3. Zararınızı belgeleyiniz: Net yatırım tutarı, alınan ödemeler ve karşılanmayan kısım, SPK'ya yapılacak başvuruda talep edilecek tutarın temelini oluşturacaktır.


  4. PBLK kaydınızı ve varsa ödeme dışı bırakılma bildirimini saklayınız: Anayasa Mahkemesinin vereceği karar ve bireysel işlemlere karşı dava süreleri bu belgelere göre değerlendirilecektir.


Bu yazı genel hukuki bilgilendirme amacıyla 17 Kasım 2026 tarihi itibarıyla hazırlanmıştır. Tasfiye süreci, Anayasa Mahkemesi önündeki başvuru ve TBMM'deki teklif devam etmekte olup mevzuat ve duyurular değişebilir. Süreler ve başvuru yolları her yatırımcının somut durumuna göre ayrıca değerlendirilmelidir.


Kaynaklar

 
 
 

Yorumlar


bottom of page