top of page

Hizmet Birleştirme Emekli İkramiyesi: AYM Süreci ve Son Durum

Yazarın fotoğrafı: Av. Dr. Gürkan Coşkun
Av. Dr. Gürkan Coşkun
1 saat önce
5 dakikada okunur

Son güncelleme: 20 Ekim 2026

Memuriyetten ayrıldıktan sonra SSK veya Bağ-Kur'lu çalışan, sonra da hizmetlerini birleştirerek emekli olan pek çok kişi, emekli aylığı bağlandığı hâlde memurlukta geçen yılları için emekli ikramiyesi alamadı. Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) bu talepleri 5434 sayılı Emekli Sandığı Kanunu'nun 89. maddesinin ikinci fıkrasına dayanarak reddediyor.

Konu son iki yılda Anayasa Mahkemesi (AYM) gündemine yoğun biçimde girdi. Bu yazıda kuralın ne dediğini, sürecin bugüne kadar nasıl geliştiğini ve 20 Ekim 2026 itibarıyla nerede olduğumuzu anlatıyoruz.

Kısaca son durum

  • 17 Ocak 2012: 6270 sayılı Kanun, 5434 sayılı Kanun md. 89/2'deki bugünkü şartı getirdi. Buna göre hizmet birleştirerek emekli olanlara ikramiye ödenmesi, memuriyetin kıdem tazminatına hak kazandıracak biçimde sona ermiş olmasına bağlı.

  • 25 Şubat 2025: AYM Genel Kurulu, Fikret Aslan kararında (B. No: 2019/41241) mülkiyet hakkıyla bağlantılı olarak ayrımcılık yasağının ihlal edildiğine karar verdi. AYM'ye göre ihlal doğrudan kanundan kaynaklanıyordu ve karar TBMM'ye bildirildi. Karar 7 Ağustos 2025 tarihli Resmî Gazete'de yayımlandı.

  • 2025-2026: AYM'nin bölümleri aynı yönde çok sayıda ihlal kararı verdi. Bunlardan biri, 22 Nisan 2026 tarihli Mine Zeynep Arı ve Diğerleri kararıdır (oybirliği).

  • 24 Aralık 2025: Danıştay 12. Dairesi, yürürlükteki kanunu uygulayarak benzer bir davayı reddetti.

  • 13 Mayıs 2026: AYM, aynı mahkemenin aynı kurala ikinci kez yaptığı itiraz başvurusunu usulden reddetti (E.2026/105, K.2026/97). Bu karar kuralın Anayasa'ya uygun olduğu anlamına gelmiyor.

  • 29 Eylül 2026: Basına yansıyan bilgilere göre AYM Genel Kurulu, Ankara 3. İdare Mahkemesinin itirazını esastan incelemeye aldı ve beş itirazı usulden reddetti.

  • 20 Ekim 2026: Kural yürürlükte. AYM'nin itiraz başvurusu hakkında verdiği bir esas kararı yok. Kıdem tazminatı şartını kaldırmayı amaçlayan kanun teklifleri yasalaşmadı.

Kural tam olarak ne diyor?

5434 sayılı Kanun md. 89'un birinci fıkrası, bütün hizmeti Emekli Sandığına (bugün 5510 sayılı Kanun md. 4/1-c) tabi geçen kişilere her tam hizmet yılı için bir aylık tutarında emekli ikramiyesi öngörüyor. Bu kişiler için görevin nasıl sona erdiğine bakılmıyor.

İkinci fıkra ise hizmetleri mülga 2829 sayılı Kanun md. 8 uyarınca birleştirilerek aylık bağlananlara ikramiye ödenmesini bir şarta bağlıyor. Memuriyetteki çalışmanın, 1475 sayılı İş Kanunu md. 14'te belirtilen kıdem tazminatına hak kazanma şartlarına uygun olarak sona ermiş olması gerekiyor.

1475 sayılı Kanun md. 14'te sayılan hâller şunlardır: işverenin haklı neden olmadan feshi, işçinin haklı nedenle feshi, askerlik, emeklilik amacıyla ayrılma, kadının evlendikten sonraki bir yıl içinde ayrılması ve ölüm. Bunların dışında kalan ayrılışlar ikramiye hakkını engelliyor. Uygulamada bu hâllerin başında kamu görevinden çıkarılma (KHK veya disiplin yoluyla), görevine son verilme ve çoğu istifa geliyor.

Kimler etkileniyor?

Kural, aşağıdaki iki koşulu birlikte taşıyan kişileri etkiliyor:

  • Emekli aylığı, memuriyet ile SSK veya Bağ-Kur hizmetleri birleştirilerek bağlanmış olmalı.

  • Memuriyet, kıdem tazminatına hak kazandırmayan bir biçimde sona ermiş olmalı.

Danıştay 12. Dairesinin 2025 tarihli kararından anlaşıldığına göre SGK Yönetim Kurulu, memurlukta geçen süresi tek başına emekli aylığı bağlanmasına yetecek kadar olanlara ayrılış biçimine bakmadan ikramiye ödenmesine karar vermiştir. Yani sorun, memuriyet süresi tek başına yetmediği için hizmet birleştirmek zorunda kalan kişilerde ortaya çıkıyor.

Süreç bugüne kadar nasıl gelişti?

Hizmet birleştirenlerin emekli ikramiyesi uzun süredir tartışmalı. Kanun koyucu bu ödemeyi birkaç kez farklı şartlara bağladı, AYM de bu şartların ikisini iptal etti:

  • 2009: AYM, 2829 sayılı Kanun md. 12'deki "son defa Emekli Sandığına tabi görevden emekliye ayrılma" şartını iptal etti (E.2005/40, K.2009/17).

  • 2011: 5997 sayılı Kanun'la 5434 md. 89'a getirilen benzer şart da iptal edildi (E.2010/81, K.2011/78).

  • 2012: 6270 sayılı Kanun bugünkü kıdem tazminatı şartını getirdi. AYM aynı yıl bu şarta karşı açılan iptal davasını reddetti (E.2012/33, K.2012/174).

  • 2025: AYM bireysel başvuru yolunda Fikret Aslan kararıyla bu kez ihlal tespit etti. Bu kararlar ve sonraki karar dizisi bireysel başvurulara ilişkin. Kural Resmî Gazete'de iptal edilmiş değil.

Anayasa Mahkemesi ne dedi?

Fikret Aslan kararına konu olayda başvurucu, yaklaşık 23 yıl Emekli Sandığına tabi çalıştıktan sonra KHK ile kamu görevinden çıkarılmıştı. Birleştirilmiş hizmeti üzerinden emekli aylığı bağlanmış, emekli ikramiyesi ise ödenmemişti.

AYM şu karşılaştırmayı yaptı: Memuriyet süresi tek başına yeterli olan kişi, kamu görevinden çıkarılmış olsa bile ikramiye alabiliyor. Süresinin önemli bir kısmını kamuda geçirip birleştirme yapan kişi ise alamıyor. AYM bu farklı muamelenin başvurucuya orantısız bir külfet yüklediğine karar verdi. Bu tespit Anayasa md. 35'teki mülkiyet hakkıyla bağlantılı olarak md. 10'daki ayrımcılık yasağının ihlali sayıldı. Karar oyçokluğuyla alındı.

AYM ihlalin doğrudan 89. maddenin ikinci fıkrasından kaynaklandığını belirtti ve kararı TBMM'ye bildirdi. Tazminat talebini reddetti ve yeniden yargılama yapılmasına hükmetti. Sonraki bölüm kararlarında yeniden yargılamanın amacı açıkça yazıldı: Davaya bakan mahkemenin, kuralın iptali için Anayasa md. 152 uyarınca AYM'ye itiraz yoluna başvurabilmesi.

Yargıda bugünkü tablo nedir?

AYM'nin bireysel başvuru kararları somut başvurucu için ihlal tespiti yapar. Kanun hükmünü kendiliğinden ortadan kaldırmaz. Kural yürürlükte kaldıkça SGK onu uygulamaya devam ediyor.

Danıştay 12. Dairesi 24.12.2025 tarihli, E.2022/4081, K.2025/5949 sayılı kararında, Emekli Sandığına tabi hizmeti 25 yılı doldurmayan ve görevi kıdem tazminatına hak kazandırmayacak biçimde sona eren davacının davasını reddetti. Daire, emekli ikramiyesi ödenmemesine ilişkin işlemi hukuka uygun buldu.

Bazı idare mahkemeleri ise kuralın Anayasa'ya aykırı olduğu kanaatiyle dosyaları bekletip AYM'ye itiraz yoluna başvurdu. AYM, aynı mahkemenin aynı kural için birden fazla başvuru yapamayacağını belirterek mükerrer başvuruları 6216 sayılı Kanun md. 40/4 ve 41/2 uyarınca usulden reddediyor. İlk başvuru, o mahkemedeki diğer dosyalar için de bekletici mesele sayılıyor. Basına yansıyan bilgilere göre 29 Eylül 2026'da Ankara 3. İdare Mahkemesinin itirazı esastan incelemeye alındı.

İtiraz yolunda kurallar neler?

Anayasa md. 152 ve 153, itiraz başvurusunun nasıl sonuçlanacağını düzenliyor:

  • AYM, işin kendisine gelişinden itibaren beş ay içinde karar verir. Bu sürede karar çıkmazsa davaya bakan mahkeme davayı yürürlükteki kanuna göre sonuçlandırır. AYM'nin kararı, esas hakkındaki karar kesinleşmeden gelirse mahkeme buna uymak zorundadır.

  • İptal edilen kural, kararın Resmî Gazete'de yayımlandığı tarihte yürürlükten kalkar. AYM bu tarihi en fazla bir yıl erteleyebilir.

  • İptal kararları geriye yürümez.

  • AYM esastan ret kararı verirse, kararın yayımlanmasından sonra on yıl geçmedikçe aynı kural için yeniden itiraz yoluna gidilemez.

Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu 09.02.2023 tarihli kararında (E.2022/3457, K.2023/208), uyuşmazlığa uygulanacak kuralın AYM tarafından iptal edilmiş olması hâlinde iptal hükmünün görülmekte olan davada dikkate alınmasının geriye yürümezlik ilkesine aykırı olmadığını belirtti. Danıştay 10. Dairesi de 09.12.2025 tarihli kararında (E.2022/3615, K.2025/5864), yürürlüğü ertelenmiş bir iptal kararını derdest davada oyçokluğuyla uyguladı. Karşı oy, ertelenen yürürlük tarihinden önce eski hükmün uygulanması gerektiği görüşündeydi. Bu kararlar emekli ikramiyesiyle değil başka konulardaki iptal kararlarıyla ilgilidir.

Kaynaklar

Bu yazı, 20 Ekim 2026 tarihi itibarıyla süreci ve mevcut durumu aktaran genel bir bilgilendirme yazısıdır. Hukuki tavsiye niteliği taşımaz. Hizmet süreleri, ayrılış biçimi ve geçmiş başvuru ile dava süreçleri kişiden kişiye değiştiği için her somut durumun ayrıca değerlendirilmesi gerekir.

 
 
 

Son Yazılar

Hepsini Gör

Yorumlar

bottom of page