Yabancı Yatırımcılara Yeni 3 ve 5 Yıllık İkamet İzni Rejimi

Son güncelleme: 22 Kasım 2026
Türkiye'de çalışmaksızın belirli tutarda finansal yatırım yapan yabancılar ile aile bireylerine verilecek kısa dönem ikamet izinlerinin kapsam ve süreleri, 17 Kasım 2026 tarihli ve 11994 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı (Resmî Gazete, 18 Kasım 2026, Sayı: 33434) ile belirlenmiştir. Yayımı tarihinde yürürlüğe giren "Yabancı Yatırımcılara Düzenlenecek İkamet İzinlerine Dair Karar", 6458 sayılı Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanunu'nun 31. maddesinin birinci fıkrasının (j) bendi ile aynı maddenin beşinci fıkrasına dayanılarak çıkarılmıştır.
Yeni düzenleme, Türkiye'de uzun süreli ve istikrarlı biçimde ikamet etmek isteyen yabancı yatırımcılar için iki kademeli bir finansal yatırım eşiği öngörmekte, ancak bu yolla edinilen ikamet izinlerinin istisnai Türk vatandaşlığı başvurusuna dayanak oluşturmayacağını açıkça hükme bağlamaktadır. Bu yönüyle karar, uygulamada sıkça karıştırılan "yatırımla ikamet izni" ile "yatırımla istisnai vatandaşlık" rejimlerini birbirinden net biçimde ayırmaktadır.
Yeni ikamet izninden kimler yararlanabilir ve süreler ne kadardır?
11994 sayılı Karar'ın 1. maddesi uyarınca bu ikamet izni, Türkiye'de çalışmayan ancak Karar'a ekli listede yer alan tutarlar çerçevesinde yatırım yapacak yabancı şahıslar ile bunların yabancı eşi, kendisinin ve eşinin ergin olmayan veya bağımlı yabancı çocuğu adına düzenlenebilir. 6458 sayılı Kanun'un 31. maddesinin ikinci fıkrasına göre kısa dönem ikamet izni, birinci fıkranın (j) ve (k) bentleri dışında, her defasında en fazla ikişer yıllık sürelerle verilir. Aynı maddenin beşinci fıkrasına göre (j) bendi kapsamındaki izinler ise her defasında en fazla beşer yıllık sürelerle verilebilir.
Karar'a ekli listede yatırım tutarına göre iki kademeli ikamet süresi belirlenmiştir. En az 150.000 ABD Doları veya karşılığı döviz tutarında yatırım yapan yabancılara üç yıl, en az 200.000 ABD Doları veya karşılığı döviz tutarında yatırım yapan yabancılara ise beş yıl süreli ikamet izni düzenlenir. Böylece klasik kısa dönem ikamet izinlerindeki kısa yenileme döngüsüne kıyasla daha uzun süreli bir oturma imkânı sağlanmaktadır.
Hangi yatırım araçları geçerlidir ve elde tutma şartı nedir?
Karar'ın 2. maddesi, ikamet iznine esas alınacak yatırımları dört finansal araçla sınırlandırmış ve her bir araç için yetkili tespit kurumunu ayrı ayrı göstermiştir. Buna göre, Türkiye'de faaliyet gösteren bankalara mevduat yatırıldığının Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumunca, devlet borçlanma araçları satın alındığının Hazine ve Maliye Bakanlığınca, gayrimenkul yatırım fonu (GYF) veya girişim sermayesi yatırım fonu (GSYF) katılma payı satın alındığının Sermaye Piyasası Kurulunca, kapsamı Sigortacılık ve Özel Emeklilik Düzenleme ve Denetleme Kurumu tarafından belirlenen emeklilik planlarına dâhil olunarak bireysel emeklilik sistemine katkı payı yatırıldığının ise Sigortacılık ve Özel Emeklilik Düzenleme ve Denetleme Kurumunca tespit edilmesi gerekmektedir.
Tüm bu yatırım araçları için ortak ve zorunlu bir elde tutma koşulu öngörülmüştür: yatırılan mevduatın, satın alınan devlet borçlanma araçlarının, fon katılma paylarının veya bireysel emeklilik sistemindeki katkı payının, düzenlenen ikamet izni süresinin yarısı süresince sistemde tutulması şarttır. Buna göre üç yıllık ikamet izni için yatırımın en az bir buçuk yıl, beş yıllık ikamet izni için ise en az iki buçuk yıl boyunca muhafaza edilmesi gerekir. Yatırım, iznin yarı süresi dolmadan bozdurulur veya çekilirse ikamet izni 6458 sayılı Kanun'un 33. maddesi uyarınca iptal edilebilir; iznin uzatılmasında yatırımın sürmesinin aranıp aranmayacağı ise Karar'da düzenlenmemiştir. Ayrıca doğrudan konut veya arsa gibi taşınmaz satın alınması 11994 sayılı Karar'da sayılan yatırım araçları arasında yer almamaktadır; taşınmaz sahipliğine dayalı kısa dönem ikamet izni 6458 sayılı Kanun'un 31. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi çerçevesinde ayrı hükümlere tabi olup taşınmazın niteliği ve değeri aynı maddenin altıncı fıkrası (21 Kasım 2024 tarihli ve 7533 sayılı Kanun ile eklenmiştir) uyarınca İçişleri Bakanlığınca belirlenir.
Bu ikamet izni Türk vatandaşlığı başvurusu için kullanılabilir mi?
Karar'ın 4. maddesi son derece açık bir sınır getirmektedir: "Bu Karara istinaden düzenlenecek ikamet izinleri 29/5/2009 tarihli ve 5901 sayılı Türk Vatandaşlığı Kanununun 12 nci maddesi kapsamında değerlendirilmez." Bu hüküm, 150.000 veya 200.000 ABD Doları tutarındaki finansal yatırım karşılığında alınan üç veya beş yıllık ikamet izninin, 5901 sayılı Kanun'un 12. maddesindeki istisnai yoldan Türk vatandaşlığı kazanılmasına dayanak teşkil etmesini engellemektedir. Buna karşılık Karar'ın 4. maddesi yalnızca 12. maddedeki istisnai yolu kapatmakta olup, 5901 sayılı Kanun'un 11. maddesinde düzenlenen genel yolla (başvuru tarihinden geriye doğru kesintisiz beş yıl ikamet şartıyla) vatandaşlık başvurusu hakkında Karar'da bir hüküm bulunmamaktadır; bu izinle geçen sürenin genel yoldaki ikamet süresine nasıl sayılacağı ayrıca değerlendirilmelidir.
Başvuru süreci ve ret kararlarına karşı yargı yolu nasıldır?
Karar'ın 2. maddesine göre yatırımın ilgili düzenleyici kurumca (BDDK, Hazine ve Maliye Bakanlığı, SPK veya SEDDK) tespit edilmesi gerekmektedir. Başvurunun hangi belgelerle, hangi sırayla ve nereye yapılacağı ile yabancılara sunulacak hizmetler, Karar'ın 3. maddesi uyarınca İçişleri Bakanlığınca belirlenecek usul ve esaslarla netleşecektir.
Kısa dönem ikamet izni başvurusunun reddedilmesi veya verilen ikamet izninin iptal edilmesi hâlinde, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 7. maddesi uyarınca işlemin tebliğini izleyen günden itibaren altmış gün içinde yetkili idare mahkemesinde iptal davası açılabilir. Ret veya iptal kararıyla birlikte sınır dışı etme kararı da alınmışsa, 6458 sayılı Kanun'un 53. maddesinin üçüncü fıkrası (7533 sayılı Kanun'un 36. maddesi ile değişik) uyarınca bu karara karşı tebliğden itibaren yedi gün içinde idare mahkemesine başvurulmalıdır; mahkemenin sınır dışı etme kararına ilişkin verdiği karar kesindir.
Öte yandan 6458 sayılı Kanun'un 31. maddesine 21 Kasım 2024 tarihli ve 7533 sayılı Kanun ile eklenen yedinci fıkra gereğince, kısa dönem ikamet izninin reddi veya iptaline karşı açılan davalar hızlandırılmış usulde ve kural olarak dosya üzerinden görülmektedir. Buna göre davalı idarenin savunmasını vermesiyle ya da savunma süresinin geçmesiyle dosya tekemmül etmiş sayılmakta, davacının gösterdiği adrese tebligat yapılamaması hâlinde 2577 sayılı Kanun'un 26. maddesinin üçüncü fıkrasındaki süre iki ay olarak uygulanmakta ve duruşma yapılması mahkemenin takdirine bırakılmaktadır.
Kaynaklar
İlgili Yazılar
Bu yazı genel hukuki bilgilendirme amacıyla hazırlanmış olup somut başvurular bakımından hukuki mütalaa yerine geçmez; yatırım araçları, tespit belgeleri ve ikamet izni süreçleri güncel uygulama esasları çerçevesinde her başvuru için ayrıca değerlendirilmelidir.



Yorumlar